Przejdź do treści

Aparaty słuchowe, które umożliwiają prawidłową naukę języka

14/03/2017
Burkhard Redeski

Konferencja Fundacji Geers, na której co dwa lata zbierają się naukowcy i praktycy reprezentujący różne dyscypliny w celu wymiany doświadczeń, w 2016 r. została w całości poświęcona dzieciom. Szczególnym zainteresowaniem cieszył się wykład prof. dr Elizabeth Walker z Uniwersytetu Iowa. Zaprezentowała ona częściowe wyniki wieloletniego badania, które dowodzą, że dzieci korzystające z aparatów słuchowych na etapie rozwoju potrafią dorównać swoim prawidłowo słyszącym rówieśnikom.

Amerykańska naukowiec prof. dr Eliza­beth Walker przedstawiła wspólny projekt badawczy Uniwersytetu Iowa, Krajowego Szpitala Badawczego z Boys Town w Nebrasce oraz Uniwersytetu w Karolinie Północnej. Badacze z tych trzech instytucji naukowych sprawdzili, w jaki sposób jakość aparatów słuchowych, czas noszenia aparatu w ciągu dnia i nauczanie języka przez rodziców oddziałują na rozwój języka u dziecka.

W tym celu towarzyszą oni ponad 300 dzieciom niedosłyszącym w ich codziennym życiu – niektórym już od siedmiu lat. Na podstawie pozyskanych danych opisują obecnie możliwości prawidłowej nauki języka u dzieci dotkniętych obustronnym niedosłuchem, od stopnia lekkiego po zaawansowany niedosłuch. „Wypełniliśmy tym samym lukę w badaniach, które zwykle najczęściej koncentrują się na dzieciach ze słuchem szczątkowym bądź na dzieciach z implantami ślimakowymi“, objaśniła Walker uczestnikom kolokwium w Berlinie.

Znaczenie odpowiedniego dopasowania aparatów słuchowych i długości ich noszenia

Na pierwszym etapie badacze ocenili jakość aparatów słuchowych, które zostały dobrane dla dzieci. Chcieli upewnić się, że dzieciom korzystającym z aparatów słuchowych rzeczywiście zapewniono optymalne wzmocnienie dźwięków. Stwierdzono przy tym, że u co trzeciego dziecka aparaty słuchowe nie były ustawione w optymalny sposób jeśli chodzi o wartości docelowe, wyznaczone ich niedosłuchem. W miarę jak dziecko rośnie zmieniają się również warunki ramowe, zgodnie z którymi należy programować aparaty słuchowe. Z tego powodu szczególnie dziecięce aparaty słuchowe powinny być znacznie częściej kontrolowane i staranniej ustawiane, aby zapewnić dzieciom optymalne wzmocnienie dźwięków.

Kolejnym kryterium weryfikowanym przez badaczy było faktyczne wykorzystanie aparatów słuchowych w życiu codziennym. Walker i jej zespół stwierdzili, że korzystanie z aparatów słuchowych było bardzo różne u różnych dzieci. Do momentu osiągnięcia wieku dwóch lat dzieci nosiły aparaty słuchowe średnio przez cztery godziny dziennie. W grupie wiekowej od dwóch do czterech lat czas noszenia aparatu wynosił już siedem i pół godziny, natomiast dzieci w wieku do dziewięciu lat korzystały z aparatów średnio przez dziesięć godzin dziennie. Nawet jeśli małe dzieci więcej czasu przeznaczają na sen, Elizabeth Walker przyjmuje, że czas ich aktywności wynosi osiem do dwunastu godzin dziennie. Jej zdaniem aparaty słuchowe w tym istotnym z punktu widzenia rozwoju dziecka wieku nie są stosowane w sposób wystarczająco ciągły. „Mimo, że lekarze zawsze doradzają noszenie aparatów słuchowych przez cały czas w ciągu dnia, spotykaliśmy dzieci, w tym również młodsze dzieci, które nie nosiły aparatów“, mówi Walker. Stwierdziła ona istnienie zależności pomiędzy czasem korzystania z aparatu, dorastaniem dzieci, stopniem niedosłuchu i poziomem wykształcenia matek. Innymi słowy: Starsze dzieci z zaawansowanym niedosłuchem, których rodzice posiadają wyższe wykształcenie, noszą aparaty słuchowe przez dłuższy czas, aniżeli młodsze dzieci z niewielkim niedosłuchem, których rodzice posiadają niższe wykształcenie.

Prawidłowa nauka języka jest możliwa

Podczas kolejnego etapu zbadano natomiast, w jaki sposób faktyczna zdolność słyszenia oraz intensywność korzystania z aparatu słuchowego wpływa na rozwój kompetencji językowych u dzieci. Podstawą tego badania był test rozwoju języka. Wyniki testu wykazały, że niezależnie od stopnia upośledzenia słuchu dzieci posiadające optymalne aparaty słuchowe były w stanie lepiej rozwinąć swoje kompetencje językowe. Okazało się przy tym również, że intensywne korzystanie z aparatów słuchowych i odpowiedni wkład komunikacyjny ze strony rodziców pozytywnie wpływa na rozwój dzieci. „Stwierdzenie to samo w sobie bynajmniej nie jest nowe, do tej pory jednak brakowało nam wystarczających empirycznych wyników badań, dostarczonych nam przez badaczy z Iowa w postaci imponująco obszernej bazy danych“, pochwalił rezultaty badania prof. dr Gottfried Diller, Prezes Zarządu ds. Naukowych w Fundacji Geers.

Prof. Walker zaprezentowała uczestnikom kolokwium dalsze informacje, które pokazują, jak pozytywny może być rozwój dzieci noszących aparaty słuchowe. Jeśli dziecko nosi aparaty słuchowe przez okres dłuższy niż dziesięć godzin dziennie, wówczas jego kompetencje językowe w porównaniu z prawidłowo słyszącymi dziećmi wzrastają z roku na rok. W wieku sześciu lat niektóre dzieci są w stanie osiągnąć poziom rozwoju swoich prawidłowo słyszących rówieśników. Sytuacja wygląda inaczej u dzieci, które noszą aparaty słuchowe krócej niż dziesięć godzin dziennie. W przypadku tych dzieci istnieje ryzyko, że podczas rozwoju ich kompetencje językowe będą coraz bardziej pozostawać z tyłu.

Wszystkie te wyniki pozwalają przypuszczać, że potencjał, jaki daje optymalne dopasowanie aparatów słuchowych w dzisiejszych czasach często nie jest w pełni wykorzystywany. Jeśli jednak usunie się przeszkody, wówczas nowoczesne aparaty słuchowe umożliwiają osiągnięcie ogromnej poprawy. Naukowcy skupieni wokół prof. Eliza­beth Walker pokazali, do jakiego celu należy dążyć. Teraz wszystko zależy od osób zaangażowanych w rozwój danego dziecka, od tego by nie zadowalały się one słabszymi osiągnięciami, ale dążyły do ich poprawy.

Fundacja Geers (Geers-Stiftung)

Fundacja Geers jest organizacją pożytku publicznego, która wspiera działania mające na celu dobro osób z upośledzeniem słuchu, a przede wszystkim niedosłyszących dzieci, ze szczególnym uwzględnieniem dziedziny akustyki słuchu.

Zadaniem fundacji, w miarę dostępnych możliwości i środków, jest w szczególności wspieranie następujących aktywności:

  • - badania naukowe w dziedzinie akustyki słuchu
  • - badania profilaktyczne i testowe w celu pozyskania materiału do celów naukowych
  • - szkolenia dla osób słyszących prawidłowo i osób niedosłyszących, oraz dla osób zajmujących się akustyką słuchu w celu przekazywania i pogłębiania wiedzy w służbie osobom z upośledzeniem słuchu
  • - badania naukowe nad nowymi metodami w dziedzinie akustyki słuchu
  • - działania służące realizacji celów fundacji, np. organizacja multidyscyplinarnych sympozjów i kolokwiów
  • - publikacje, wykłady i inne aktywności publiczne, związane z tematem działalności fundacji

 

Dodatkowe informacje dotyczące badania

Prof. Elizabeth Walker oraz jej zespół już od siedmiu lat towarzyszą 317 dzieciom z wadą słuchu oraz grupie porównawczej, na którą składa się 117 ich prawidłowo słyszących rówieśników, przy czym wszystkie dzieci rozwijają się w podobnych warunkach społecznych i demograficznych. Z wyjątkiem osłabienia słuchu żadne z dzieci nie wykazuje żadnego innego uszczerbku na zdrowiu. Podstawowym językiem, w jakim porozumiewają się badane rodziny jest angielski, co zapewnia jednolitą podstawę oceny kompetencji językowych. W chwili rozpoczęcia badania dzieci były w wieku od sześciu miesięcy do siedmiu lat. „Nasze badanie ma na celu wypełnienie luki, aby wykazać, co mogą zdziałać aparaty słuchowe u dzieci z wadą słuchu", powiedziała prof. Walker na kolokwium fundacji Geers w Berlinie. Wyniki tych badań zasługują na szczególną uwagę w przypadku dzieci z zaawansowanym niedosłuchem, prof. Walker koncentruje się jednak przede wszystkim na grupie dzieci z lekkim i średnim niedosłuchem. Tutaj bowiem dostrzega ogromny potencjał aparatów słuchowych, pozytywnie wpływających na rozwój dzieci.

                                                                             nauka_jezyka_2_0.png     Amerykańskie badanie wykazało, że intensywne korzystanie z aparatów słuchowych ma pozytywny wpływ na rozwój dzieci. Fotografia: Christopher Futcher/iStockphoto

                                                                           nauka_jezyka_3.pngWykład prof. dr Elizabeth Walker spotkał się z ogromnym zainteresowaniem uczestników tegorocznego kolokwium Geers w Berlinie. Fotografia: Fundacja Geers (Geers-Stiftung)

Przedruk z czasopisma „Hörakustik” 6/2016, s. 12–13

Autor: Burkhard Redeski • Geers Hörakustik GmbH & Co. KG

Autor: Burkhard Redeski jest specjalistą w dziedzinie komunikacji społecznej i dziennikarzem (DJV). Od 1999 r. zajmuje się akustyką aparatów słuchowych. W ramach współpracy z Fundacją Geers uczestniczył w tegorocznej multidyscyplinarnej konferencji w Berlinie.

Artykuł opublikowany w kwartalniku "Słuch" (nr 4/2016)

Zapisz się do newslettera