Przejdź do treści

Baterie do aparatów słuchowych – fakty i mity

28/03/2017

Często jesteśmy pytani, dlaczego baterie aparatów słuchowych działają krótko i co można zrobić, aby zwiększyć ich żywotność? Poniżej spróbujemy odpowiedzieć na te pytania. Wyjaśnimy, jak działają baterie, dlaczego ich żywotność jest uzależniona od modelu aparatu, a także wyjaśnimy, dlaczego ważna jest odpowiednia pielęgnacja aparatu i chronienie go przed wilgocią.

Zasada działania baterii powietrzno-cynkowych

Baterie powietrzno-cynkowe do aparatów słuchowych należą do grupy tzw. ogniw guzikowych czyli takich, których średnica jest większa niż ich wysokość. Bateria powietrzno-cynkowa jest to dość specyficzny rodzaj ogniwa, gdyż jak wskazuje jego nazwa, do jego działania potrzebne jest powietrze, a właściwie tlen zawarty w powietrzu. Z tego też powodu obudowa baterii wyposażona jest w otwory, którymi tlen dostarczany jest do ogniwa.

Jak każde ogniwo, również bateria powietrzno-cynkowa, do swojego działania potrzebuje dwóch elektrod (anody i katody) oraz elektrolitu. Problem w tym, że każda z elektrod i elektrolit zajmuje miejsce. Duża bateria wymaga, aby i aparat słuchowy był duży. Natomiast użytkownicy chcieliby mieć aparaty jak najmniejsze, a jednocześnie pracujące jak najdłużej na jednej baterii. Baterie powietrzno-cynkowe umożliwiają pogodzenie tych dwóch wymagań. Ich zasada polega na wykorzystaniu tlenu zawartego w powietrzu, a zatem nie trzeba go przechowywać w baterii i pozostaje w niej więcej miejsca na cynk i elektrolit w postaci wodorotlenku potasu. W ten sposób osiągnięto dwa cele: przymałych gabarytach aparatu zachowano dużą pojemność baterii.

Dostęp powietrza Opisane rozwiązanie wymaga od użytkownika aparatu słuchowego wzięcia pod uwagę pewnych ograniczeń technicznych, jakie ma ten typ baterii. Po pierwsze należy umożliwić baterii dobry dostęp powietrza. Aparaty słuchowe są do tego odpowiednio zaprojektowane, ale doprowadzenie do zabrudzenia bądź zawilgocenia aparatu może powodować zatkanie dróg doprowadzających powietrze do wnętrza baterii, a co za tym idzie obniżyć jej parametry. Zatem kwestią zasadniczą jest właściwa pielęgnacja aparatu.

Nowe baterie

Termin przydatności do użytku nowych baterii jest bardzo długi, wynosi kilka lat. Warunkiem jednak jest zabezpieczenie ich przed dostępem powietrza. Dostęp powietrza uniemożliwia specjalna folia. Po zerwaniu folii ogniwo się uaktywnia i wówczas czas jego przydatności wynosi zazwyczaj od kilka do kilkunastu dni (w zależności od rozmiaru). I nie ważne, że w tym czasie nie jest ono używane. Ponowne naklejenie folii niczego nie zmienia. Zatem nie należy folii zrywać, dopóki nie mamy zamiaru baterii użyć w aparacie.

Wilgoć

Elektrolit zawarty w baterii ma właściwości higroskopijne. Oznacza to, że chłonie on wodę i wilgoć. W przypadku zawilgocenia aparatu na skutek złej pielęgnacji i braku osuszania go, wilgoć z aparatu jest pochłaniana przez baterię. Przez to żywotność baterii maleje.

 

Wpływ mocy aparatu na żywotność

Dzisiejszy poziom techniki pozwala na konstruowanie coraz mniejszych i dyskretniejszych aparatów słuchowych, które mogą być stosowane nawet przy dużym niedosłuchu. Należy jednak

pamiętać, że mocniejszy aparat pobiera więcej energii i szybciej zużywa baterie. Gdy bateria jest używana z aparatem małej mocy (obciążenie 1,2 mA) jej czas rozładowania wynosi prawie 140 godzin. Ta sama bateria obciążona mocniejszym aparatem (obciążenie 2 mA) wystarcza już tylko na 90 godzin. Zaś najmocniejsze aparaty potrafią obciążyć baterię prądem nawet 5-8 mA.

W konsekwencji taka bateria wystarcza na mniej niż 30 godzin. Z tego powodu należy pamiętać o tym, że jeśli chcemy przy dużym niedosłuchu zastosować mały i dyskretny aparat, musimy liczyć się z częstszą wymianą baterii.

 

Pojemność baterii i jej żywotność

Innym parametrem, który charakteryzuje baterię (ale może też wprowadzać w błąd), jest pojemność baterii. Pojemność baterii określa, jaką ilość prądu można pobrać w jednostce czasu. Może się wydawać, że wartość ta jest stała i charakterystyczna dla danej baterii. Faktycznie wynika z niej, że im bardziej obciąży my baterię, tym szybciej się ona zużyje. Okazuje się jednak, że obciążając baterię dużym prądem (tak jak w przypadku mocnych aparatów) ulega

ona nieproporcjonalnie szybszemu rozładowaniu. W praktyce oznacza to, że dla aparatów o dużej mocy zużycie baterii następuje znacznie szybciej niż by to wynikało z określonej pojemności.

Aparaty nowej generacji potrzebują więcej prądu. Pamiętać należy, że aparaty słuchowe nowej generacji ma ją większe zapotrzebowanie na energię niż stare. Nowoczesne aparaty potrafią rozpoznawać sytuacje akustyczne, w których znajduje się użytkownik. Dostosowują ustawienia tak, że by jak najlepiej uwydatnić sygnał mowy przy jednoczesnym tłumieniu hałasu. Monitorując otoczenie zmieniają swoją kierunkowość tak, by z grupy osób „wyłowić” naj bardziej pożądanych rozmówców. W tym czasie aparaty komunikują się ze sobą i przesyłają sygnał z jednego aparatu do drugie go za pośrednictwem drogi radiowej. Wszystko to przyczynia się do lepszego i bar dziej kom for to we go słyszenia i rozumienia mowy, jednak często odbywa się kosztem zwiększone go zużycia baterii. O ile w starszych lub prostszych generacjach aparatów pobór mocy jest stały, gdyż parametry aparatu się nie zmieniają, o tyle w nowoczesnych aparatach zmienia się on, przyjmując najwyższe wartości w głośnym i hałaśliwym otoczeniu oraz w trakcie rozmowy w grupie. Efektem jest krótsza żywotność baterii.

Autor: Dr inż. Tomasz Poremski
Kierownik Działu Szkoleń i Rozwoju GEERS

Zapisz się do newslettera