Pon. - Pt.: 9-17 800 13 33 77
Test słuchu online
Przetestuj swój słuch, wykonując nasz test słuchu online. Test zajmie tylko kilka minut i umożliwi dokonanie wstępnej oceny Twojego słuchu.

Firma GEERS od wielu lat realizuje program badawczy, który pozwala ocenić skuteczność protezowania aparatami słuchowymi osób niedosłyszących. Niedawno program został rozszerzony także o badanie poprawy rozumienia mowy przy krótkotrwałym zastosowaniu aparatów. Dr inż. Tomasz Poremski z Działu Szkoleń, Badań i Rozwoju GEERS oraz mgr Piotr Szymański z Centrum Wsparcia Audiologicznego GEERS opracowali do tego celu specjalną metodę.

Pierwsza wizyta

Podczas pierwszej wizyty przeprowadza się wszystkie standardowe czynności związane z dopasowaniem aparatów słuchowych, m.in. wywiad medyczny (poszerzony o pytania zawarte w kwestionariuszu APHAB), otoskopowanie, badanie audiometryczne. Wypełniana jest część kwestionariusza, która odnosi się do słyszenia pacjenta w różnych sytuacjach bez aparatów słuchowych. Po dopasowaniu aparatów słuchowych przeprowadzana jest audiometria słowna (ang. speech audiometry) bez aparatów oraz z aparatami słuchowymi. Na koniec badany jest instruowany na temat obsługi, użytkowania i pielęgnacji aparatów słuchowych. Zaleca mu się użytkowanie aparatów przez 7 kolejnych dni, przynajmniej 4 godzinny dziennie.

Kolejna wizyta

Druga wizyta odbywa się po 7 dniach. Celem wizyty jest określenie korzyści z użytkowania aparatów. W tym celu przeprowadzany jest kolejny wywiad z pacjentem. Jednym z najważniejszych elementów tej wizyty jest odczytanie danych z aparatów i zapisanie ich w programie do obsługi aparatów. Na tej podstawie ankieta jest uzupełniania o rzeczywisty czas użytkowania aparatów, który można ustalić co do godziny.
Następnym etapem jest badanie rozumienia słów jednosylabowych w polu swobodnym oraz wypełnienie drugiej części formularza APHAB. Tym razem pytania dotyczą słyszenia w rozmaitych sytuacjach w aparatach słuchowych. Różnice procentowe w odpowiedziach udzielonych na pierwszej i drugiej wizycie stanowią ocenę poprawy słyszenia w wymienionych sytuacjach.

Inne wskaźniki podlegające ocenie

W dalszej części ankiety zawarto dodatkowe pytania, których celem jest głównie zebranie informacji na temat ogólnej opinii pacjenta o komforcie i wygodzie użytkowania aparatów. Ze wstępnie przeprowadzonych badań wynika bowiem, że w początkowym okresie użytkowania aparatów najbardziej uciążliwe dla pacjenta jest zwiększenie percepcji głośnych dźwięków podczas przebywania w hałaśliwym otoczeniu. Może być to czynnik zniechęcający do użytkowania aparatów pomimo ewidentnych korzyści odniesionych w pozostałych sytuacjach akustycznych.
W dalszej części zawarto również pytania, o odczucia osób z najbliższego otoczenia na zmianę słyszenia pacjenta. Na końcu znajduje się pytanie
o plany dotyczące chęci użytkowania aparatów słuchowych w przyszłości. Celem tego pytania jest sprawdzenie, na ile krótkoterminowe korzyści z użytkowania aparatów słuchowych mogą wpływać na decyzję o ich zakupie. W ankietach przewidziano również miejsce na dodatkowe uwagi i sugestie pacjenta.

Wstępne wyniki badań

W badaniu udział wzięło 292 dorosłych pacjentów. Do wstępnej analizy wykorzystano wyniki 70 ankiet, w tym 50 wypełnionych przez mężczyzn (średni wiek 65,7 lat) i 20 przez kobiet (średni wiek 60,1 lat). Pozostali pacjenci są jeszcze w trakcie badania lub nie wypełnili ankiet w całości.
Na wstępnym etapie analizy wyników pod uwagę zostały wzięte jedynie te pytania ankiety, które dotyczą kwestionariusza APHAB. Nie badano wszystkich parametrów różnicujących wyniki, tj. stopnia niedosłuchu, rodzaju zastosowanych aparatów słuchowych, doświadczenia w użytkowaniu aparatów itd. Podział wyników na różne grupy użytkowników mógłby bowiem doprowadzić do niewłaściwych wniosków z uwagi na niereprezentatywną grupę badanych.
Zysk z użytkowania aparatów liczony jest jako różnica w uzyskanych odpowiedziach pacjentów podczas pierwszej i drugiej wizyty. W każdym z czterech obszarów sytuacji akustycznych (komunikacja w ciszy, komunikacja w szumie, komunikacja w pogłosie oraz akceptacja nieprzyjemnych dźwięków) pacjent odpowiadał na sześć pytań. Do każdej odpowiedzi przypisana jest właściwa waga procentowa. Następnie obliczony w ten sposób zysk w każdym obszarze został uśredniony (patrz tabela nr 1). Jak widać różnią się one od siebie znacznie w kontekście różnych środowisk akustycznych, w których były użytkowane aparaty słuchowe.
Uzyskane wyniki pokazują, że użytkowanie aparatów słuchowych przez 7 dni może przynieść wymierne, pozytywne efekty. Dodatkowo pokazują one, że już w krótkim czasie można dokonać miarodajnej, choć zapewne wstępnej oceny efektywności protezowania aparatami słuchowymi. Mediana zysku z zastosowania aparatów słuchowych podczas komunikacji w cichym otoczeniu (EC) wynosi ponad 20%. Wynik uzyskany dla komunikacji w szumie jest jeszcze lepszy – mediana wynosi ponad 30%. Jest to bardzo pozytywna informacja, gdyż większość niedosłyszących pacjentów narzeka właśnie na trudności w rozumieniu mowy w hałasie i głośnym otoczeniu. Gorszy wynik, choć i tak dodatni, bo 10%, uzyskano dla przypadku komunikacji w otoczeniu z pogłosem. Najgorszy, ujemny wynik (-13,5%) uzyskano dla akceptacji nieprzyjemnych dźwięków. Jest to jednak zrozumiałe. Rolą aparatów słuchowych jest wzmocnienie dźwięków, które były niesłyszalne lub słabo słyszalne. Zatem użytkując aparaty słuchowe, pacjent słyszy głośniej nie tylko mowę, ale również otaczające go dźwięki. Co za tym idzie, po zastosowaniu aparatów słuchowych nieprzyjemne dźwięki mogą być w jego ocenie jeszcze bardziej dokuczliwe. By poprawić tę sytuację, należy liczyć się z wydłużonym okresem adaptacji do aparatów słuchowych.
Wyniki badania

Wnioski

Przedstawiona metoda oceny skuteczności stosowania aparatów słuchowych po krótkim czasie, dzięki jej implementacji w postaci aplikacji internetowej, pozwala w systematyczny i uporządkowany sposób dokonywać oceny korzyści z użytkowania aparatów słuchowych. Zbierane w ten sposób dane można łatwo gromadzić i analizować.
Ocena jest dokonywana dla pojedynczych pacjentów, ale późniejsza analiza wyników może być dokonywana w odniesieniu do całych grup pacjentów, których można uporządkować ze względu na np. stopień niedosłuchu, długość użytkowania, doświadczenie, typ zastosowanych aparatów słuchowych, rodzaj wkładek indywidualnych, itd.
Przeprowadzenie ankiety z pacjentem może służyć jako narzędzie do bardziej zobiektywizowanej oceny słyszenia w aparatach i ułatwić mu dokonywanie wyboru pomiędzy różnymi dostępnymi rozwiązaniami już po krótkim okresie ich użytkowania.

Trudności

Bezpośrednie dyskusje z pacjentami oraz protetykami słuchu pokazują jednocześnie, że przyjęta metoda ma też swoje słabe strony. Głównym jej ograniczeniem jest duża ilość pytań, co w przypadku osób w podeszłym wieku nie jest bez znaczenia. Największa trudność związana jest z 24 pytaniami zawartymi w kwestionariuszu APHAB. Ich zakres, w przypadku niektórych pytań, wykracza poza sytuacje, z którymi osoba starsza ma na co dzień do czynienia. W efekcie może to prowadzić do nieścisłości w uzyskanych odpowiedziach lub nawet do niewłaściwego ich interpretowania. Z tego powodu wydaje się, że w przyszłości pożądane byłoby opracowanie nieco węższego zakresu pytań dedykowanych dla tej grupy użytkowników aparatów słuchowych.

Bibliografia

1. Poremski T., Szymański P., Kostek B., Analiza wyników oceny efektywności protezowania aparatami słuchowymi, Lubelskie dni Otolaryngologii, Kazimierz Dolny 8–9 czerwca 2018.
2. Szymański P., Poremski T., Kostek B., Zastosowanie aplikacji internetowej w ocenie jakości dopasowania aparatów słuchowych, XXVII cykl seminaryjny „Zastosowanie Komputerów w Nauce i Technice 2018” Polskie Towarzystwo Elektrotechniki Teoretycznej i Stosowanej, Oddział w Gdańsku, 17 kwietnia 2018, Gdańsk.
3. Poremski T., Szymański P., Kostek B., Ocena efektywności krótkookresowego stosowania aparatów słuchowych, XIII Konferencja Naukowo-Szkoleniowa Sekcji Audiologicznej i Sekcji Foniatrycznej Polskiego Towarzystwa Otorynolaryngologów Chirurgów Głowy i Szyi , 22–24 marca 2018, Łódź.
4. Poremski T., Szymański P., Kostek B., Ocena efektywności krótkookresowego stosowania aparatów słuchowych, „Nowa Audiofonolgia” 2018, nr 1, t. 7.
5. Poremski T., Szymański P., Kostek B., Metoda oceny efektywności krótkoterminowego stosowania aparatów słuchowych z wykorzystaniem aplikacji internetowej, XVII Międzynarodowe Sympozjum Inżynierii i Reżyserii Dźwięku, Warszawa, 13–15 października 2017, ISSET 2017.
Niniejsza strona internetowa lub aplikacja wykorzystuje pliki cookies. W celu uzyskania dodatkowych informacji o sposobie wykorzystywania przez nas plików cookies, należy zapoznać się z naszym Oświadczeniem o ochronie danych. Ogólne informacje na temat plików cookies znajdują się na stronie www.allaboutcookies.org. Pozostając na tej stronie internetowej, wyrażają Państwo zgodę na wykorzystywanie plików cookies.