Pon. - Pt.: 9-17 800 13 33 77
Test słuchu online
Przetestuj swój słuch, wykonując nasz test słuchu online. Test zajmie tylko kilka minut i umożliwi dokonanie wstępnej oceny Twojego słuchu.

Firma GEERS od wielu lat realizuje program badawczy, który pozwala ocenić skuteczność protezowania aparatami słuchowymi osób niedosłyszących. Niedawno program został rozszerzony także o badanie poprawy rozumienia mowy przy krótkotrwałym zastosowaniu aparatów. Dr inż. Tomasz Poremski z Działu Szkoleń, Badań i Rozwoju GEERS oraz mgr Piotr Szymański z Centrum Wsparcia Audiologicznego GEERS opracowali do tego celu specjalną metodę.

Trudności w przeprowadzeniu projektu badawczego

Ocena jakości dopasowania aparatów słuchowych w kontekście korzyści, jakie może przynieść ich stosowanie jest złożonym zagadnieniem. W łatwy sposób można wyznaczyć obiektywne parametry aparatów takie, jak wzmocnienie, zniekształcenia harmoniczne, pasmo przenoszenia, itd. Parametry te jednak nie zawsze mają bezpośredni i decydujący wpływ na subiektywną ocenę przez pacjenta jakości dopasowania protezy słuchowej. Obecne aparaty posiadają szereg zaawansowanych rozwiązań, które ułatwiają i poprawiają rozumienie mowy w różnych, trudnych sytuacjach akustycznych, ale ich porównanie lub pomiar jest w zasadzie niemożliwy.

Problemy z rozumieniem mowy

Większość wymienionych rozwiązań dąży do poprawy stosunku sygnału do szumu (ang. SNR), są to m.in. układy redukcji hałasów, uwydatniania mowy, mikrofony kierunkowe (w tym układy odpowiadające właściwościom małżowiny usznej), itd. Dzięki temu można w pewnym stopniu zrekompensować utratę zdolności percepcyjnych osób z niedosłuchem. Utrata tych zdolności najczęściej wiąże się z pogarszaniem słyszenia cichych dźwięków, a ponadto w większości przypadków słabszą zdolnością do rozumienia mowy w trudniejszych warunkach akustycznych takich, jak:
  • w hałasie,
  • w obecności echa (pogłosu),
  • w grupie osób,
  • z odległości, itp.

Aparaty słuchowe a jakość słyszenia

W nowoczesnych aparatach słuchowych dąży się do tego, żeby zapewnić jak najlepsze rozumienie mowy i jednocześnie naturalne wrażenia słuchowe. Co więcej, aparaty same rozpoznają warunki akustyczne i odpowiednio się do nich adaptują. Teoretycznie zastosowanie wszystkich tych rozwiązań powinno zapewnić poprawę jakości słyszenia i satysfakcję użytkowników aparatów słuchowych. W codziennej praktyce zarówno pacjent, jak i protetyk słuchu musi jednak dokonywać pewnych wyborów i kompromisów.

Czynniki wpływające na skuteczność aparatów

Liczba i jakość układów zastosowanych w aparatach słuchowych wpływa na cenę danego urządzenia. To z kolei sprawia, że najlepsze z możliwych rozwiązań jest czasami nieosiągalne ze względów finansowych. Z drugiej strony mnogość rozwiązań technicznych i ich różnorodność w oferowanych przez producentów aparatach słuchowych sprawia, że są one trudne do porównania i obiektywnej oceny. Skuteczność danego aparatu, choć te urządzenia są do siebie z zasady podobne, zależy m.in. od indywidulanej konfiguracji oraz pracy algorytmów, które aparatami zarządzają. Protetyk słuchu zazwyczaj nie ma pełnego wglądu i dostępu do mechanizmów ich działania. Musi zatem w codziennej praktyce opierać się na wskazaniach producenta, swoim doświadczeniu i informacji zwrotnej od pacjenta.

Założenia opracowanej metody

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, postawiono cel: opracowanie metody oceny efektywności dopasowania aparatów słuchowych po krótkim okresie ich użytkowania. Aby metoda była miarodajna uwzględnione zostały następujące założenia:
  1. Ocena najbardziej typowych sytuacji akustycznych, z którymi boryka się osoba niedosłysząca w podeszłym wieku.
  2. Branie pod uwagę: stopnia niedosłuchu, doświadczenia pacjenta, rodzaju zastosowanych aparatów.
  3.  Poddawanie ocenie także pozaakustycznnych wskaźników i aspektów użytkowania aparatów słuchowych.
  4. Łatwość wdrożenia w dużej liczbie punktów protetycznych, przy wykorzystaniu ograniczonych zasobów personalnych oraz typowego wyposażenia audiologicznego.
  5. Możliwość przełożenia metody na prostą w obsłudze aplikację komputerową.

Cel

Otrzymane dzięki tej metodzie wyniki, uzyskane z udziałem dużej grupy osób, powinny pozwolić na opracowanie wskaźników określających jakość dopasowania aparatów słuchowych oraz korzyści, jakie może przynieść pacjentowi ich krótkotrwałe użytkowanie. W ten sposób możliwe będzie również stworzenie wskazówek i zaleceń, które mogą być pomocne przy wyborze konkretnych rozwiązań do specyficznych wymagań i potrzeb pacjentów cierpiących na niedosłuch.
ImageAltA

Badanie w polu swobodnym jako element metody

Istnieje wiele sposobów oceny skuteczności i efektywności dopasowania aparatów słuchowych. Jednym z najprostszych jest wykonanie testu zrozumiałości słów jednosylabowych w polu swobodnym (ang. free field), przed i po założeniu aparatów słuchowych. Głównym ograniczeniem tego rozwiązania jest fakt, że warunki, w jakich odbywa się ocena są „sterylne” i nie odzwierciedlają rzeczywistych sytuacji akustycznych pacjenta. Metoda ta była z tego powodu wielokrotnie krytykowana. Pozwala ona jednak dokonać szybkiej, ogólnej oceny. Co ważne, badanie można wykonać przed wydaniem aparatów do właściwego użytkowania. Dzięki temu można wystrzec się „grubych” błędów, czyli np. uniknąć sytuacji, w której aparaty, w odczuciu pacjenta, są ustawione zdecydowanie za cicho lub za głośno. W praktyce sytuacje takie zdarzają się pomimo tego, iż z audiologicznego punktu widzenia urządzenia zostały dobrze dobrane i ustawione. Z naszej praktyki wynika, że prawdopodobieństwo uzyskania dobrego efektu protetycznego zwiększa się, jeżeli w badaniu mowy w polu swobodnym, na pierwszej wizycie dopasowującej aparaty, otrzymuje się zysk na poziomie przynajmniej 10–20 punktów procentowych. Z tego powodu badanie skuteczności dopasowania aparatów słuchowych z wykorzystaniem zrozumiałości mowy w polu swobodnym jest jedną z części omawianej metody. Jest ono wykonywane na pierwszej wizycie, w trakcie której dopasowywane są aparaty słuchowe oraz na kolejnych wizytach kontrolnych.

Formularz APHAB jako element metody

Aby poddać ocenie najbardziej typowe sytuacje akustyczne, z którymi boryka się osoba niedosłysząca w podeszłym wieku i korzyści z zastosowanych aparatów słuchowych, zdecydowano się na zawarcie w opisanej metodzie formularza APHAB. Wybór ten został podyktowany tym, że w formularzu dostępny jest szeroki zestaw sytuacji akustycznych. Dodatkowo dzięki temu, że formularz ma zamkniętą formę możliwe jest dokonywanie rozmaitych porównań. Można np. porównać efektywność dwóch różnych typów aparatów słuchowych lub ustawień dla tego samego pacjenta. W przypadku dużej ilości badanych możliwe jest z kolei wyznaczenie ogólnego trendu dla jednego typu aparatu słuchowego lub całej rodziny aparatów.

Aplikacja

Jednym z celów było przygotowanie metody oceny krótkoterminowych korzyści z zastosowania aparatów słuchowych w taki sposób, aby możliwe było jej łatwe wdrożenie w około 200 punktach protetycznych firmy GEERS. W tym celu przygotowano aplikację internetową, która zawiera wymienione powyżej obszary oceny skuteczności, efektywności i korzyści z użytkowania aparatów słuchowych oraz systematyzuje i porządkuje zbieranie otrzymanych wyników. Aplikacja ta została przygotowana z wykorzystaniem platformy Moodle. Infrastruktura teleinformatyczna umożliwia udostępnienie jej we wszystkich punktach protetycznych firmy. W przyszłości przewiduje się udostępnienie tego narzędzia także użytkownikom zewnętrznym.

Bibliografia

1. Poremski T., Szymański P., Kostek B., Analiza wyników oceny efektywności protezowania aparatami słuchowymi, Lubelskie dni Otolaryngologii, Kazimierz Dolny 8–9 czerwca 2018.
2. Szymański P., Poremski T., Kostek B., Zastosowanie aplikacji internetowej w ocenie jakości dopasowania aparatów słuchowych, XXVII cykl seminaryjny „Zastosowanie Komputerów w Nauce i Technice 2018” Polskie Towarzystwo Elektrotechniki Teoretycznej i Stosowanej, Oddział w Gdańsku, 17 kwietnia 2018, Gdańsk.
3. Poremski T., Szymański P., Kostek B., Ocena efektywności krótkookresowego stosowania aparatów słuchowych, XIII Konferencja Naukowo-Szkoleniowa Sekcji Audiologicznej i Sekcji Foniatrycznej Polskiego Towarzystwa Otorynolaryngologów Chirurgów Głowy i Szyi , 22–24 marca 2018, Łódź.
4. Poremski T., Szymański P., Kostek B., Ocena efektywności krótkookresowego stosowania aparatów słuchowych, „Nowa Audiofonolgia” 2018, nr 1, t. 7.
5. Poremski T., Szymański P., Kostek B., Metoda oceny efektywności krótkoterminowego stosowania aparatów słuchowych z wykorzystaniem aplikacji internetowej, XVII Międzynarodowe Sympozjum Inżynierii i Reżyserii Dźwięku, Warszawa, 13–15 października 2017, ISSET 2017.
Niniejsza strona internetowa lub aplikacja wykorzystuje pliki cookies. W celu uzyskania dodatkowych informacji o sposobie wykorzystywania przez nas plików cookies, należy zapoznać się z naszym Oświadczeniem o ochronie danych. Ogólne informacje na temat plików cookies znajdują się na stronie www.allaboutcookies.org. Pozostając na tej stronie internetowej, wyrażają Państwo zgodę na wykorzystywanie plików cookies.