Budowa ucha, czyli jak zbudowana jest małżowina uszna

Uczucie zatkania, spadek ostrości słuchu, szumy, czasem nawet zawroty głowy. Co może okazać się rozwiązaniem naszych problemów po skonsultowaniu ich z laryngologiem? Czyszczenie uszu. 

Choć temat higieny ucha wydaje się błahy, naprawdę wymaga ostrożności. Właśnie w tej sferze powstaje wiele błędnych przekonań: od codziennego używania patyczków po stosowanie domowych metod „płukania” ucha. 

Tymczasem nieumiejętne ingerencje mogą jedynie nasilić problem. Dlatego warto wiedzieć, kiedy domowa higiena wystarcza, a kiedy trzeba udać się do specjalisty.

Czyszczenie uszu - jak to z tym jest? Kiedy, jak i w jakim celu? 

Woskowina uszna jest fizjologiczną wydzieliną gruczołów przewodu słuchowego – nie jest oznaką zaniedbania higieny. Jej obecność stanowi naturalną barierę ochronną – utrzymuje odpowiednie nawilżenie skóry, ogranicza ryzyko podrażnień i ma właściwości bakteriobójcze. 

Ucho zewnętrzne ma zdolność samooczyszczania. Ruchy żuchwy podczas mówienia lub jedzenia przesuwają stopniowo woskowinę w kierunku ujścia przewodu słuchowego.

Czy wiesz, że większość osób nie ma potrzeby regularnego czyszczenia przewodu słuchowego? Wystarczy regularne dbanie o higienę małżowiny usznej i skóry wokół ucha. 

W takim razie skąd zanieczyszczenia, z którymi czasami ciężko jest sobie poradzić bez pomocy specjalisty? 

Problemem jest nadmiar wydzieliny, która może stopniowo gromadzić się w przewodzie słuchowym – tworząc czop woskowinowy. 

Częste i agresywne ingerencje (np. bardzo popularne używanie patyczków higienicznych) paradoksalnie zwiększają ryzyko tworzenia czopa. Patyczki higieniczne nie oczyszczają przewodu, a jedynie przesuwają wosk głębiej. Wydzielina ulega zagęszczeniu i w efekcie proces samooczyszczania jest nie tylko utrudniony, ale także często zatrzymany. Wtedy musimy zgłosić się do laryngologa. 

Jak często czyścić uszy?

Czy masz świadomość, że przewód słuchowy powinien być czyszczony wyłącznie wtedy, gdy pojawiają się objawy świadczące o zaleganiu woskowiny? 

Nie ma jednej uniwersalnej odpowiedzi typu „czyścić raz w tygodniu” czy „raz w miesiącu”. Dla większości osób (bez żadnych dolegliwości) najbezpieczniejsze jest ograniczenie się do pielęgnacji ucha zewnętrznego i ewentualne stosowanie kropli zmiękczających (jeśli istnieje tendencja do gromadzenia się wosku).

Są jednak sytuacje, w których higiena uszu powinna być częstsza lub kontrolowana. Jeśli masz wątpliwości dotyczące tego tematu, porozmawiaj z laryngologiem. Czyszczenie uszu może wymagać więcej uwagi u: 

• osób noszących aparaty słuchowe,

• seniorów, 

• pacjentów z krętym lub wąskim przewodem słuchowym, 

• osób z chorobami skóry w obrębie ucha (np. łuszczycą). 

Kiedy zgłosić się do laryngologa – czyszczenie uszu w gabinecie specjalisty

Czyszczenie uszu w gabinecie laryngologicznym nie jest zabiegiem kosmetycznym. To procedura medyczna, którą należy wykonać w określonych sytuacjach. 

Samodzielne próby czyszczenia uszu patyczkami higienicznymi są częstą przyczyną urazów. Delikatna skóra przewodu słuchowego oraz błona bębenkowa łatwo ulegają uszkodzeniu. Dlatego do specjalisty należy zgłosić się zawsze w przypadku, gdy pojawia się:

• wyraźne pogorszenie słuchu w jednym lub obu uszach,

• uczucie pełności, zatkania lub „ciśnienia” w uchu,

• szumy uszne,

• zawroty głowy,

• ból ucha nasilający się w czasie,

• nawracające infekcje przewodu słuchowego. 

Jak laryngolog czyści uszy?

Specjalista korzysta z metod, które są bezpieczne i dostosowane do budowy przewodu słuchowego.

1. Płukanie ucha (irygacja) – polega na wprowadzeniu ciepłej wody lub roztworu soli fizjologicznej do przewodu słuchowego. Zabieg wykonywany jest specjalnym irygatorem pod kontrolowanym ciśnieniem. Metoda jest skuteczna, o ile błona bębenkowa jest nienaruszona.

2. Usuwanie manualne – wykorzystywane są specjalistyczne narzędzia, którymi lekarz może uchwycić czop i usunąć go bez ryzyka uszkodzenia struktur ucha.

3. Mikrosukcja – to najbezpieczniejszy sposób czyszczenia w przypadku gęstego lub silnie przyklejonego czopa. Laryngolog odsysa wosk za pomocą cienkiego przewodu podłączonego do ssaka medycznego. 

Bez względu na wybraną metodę, zabieg w gabinecie daje natychmiastową poprawę słyszenia i komfortu. Co ważne, odbywa się w warunkach sterylnych i z użyciem narzędzi dostosowanych do anatomii ucha.